Evim Kabuk Evim

607


Ev

Neothauma tanganyicense Tanganyika Gölü’nde çok yaygın bir salyangozdur. Çukur kazan bir türdür, kum altında kalarak sadece plankton bakımından zengin göl suyunu filtre eder.


Sahibi

Ama ne kadar fazla oldukları öldükleri zaman ortaya çıkar. Salyangozları gömülü tutan kas yok olduğunda akıntılar boş kabukları kum üzerine çıkarıp onları oldukça yüksek sayıda yığın haline getirir. Milyonlarca yıl sonra kabuk tarlaları oldukça büyüdü. Diğer birçok sucul ortamın aksine Tanganyika Gölü’ndeki kabuklar organik asitler tarafından çözünmemiştir, sert sudan kaynaklanan karbonat çökeltisinin çimento etkisi sayesinde günümüzde gölün dibi sonsuz metrekare genişliğinde ve yüzlerce metre uzunluğunda kabuk tarlasıyla kaplanmıştır. Sadece Tanganyika gölünde bulunan kabuk yatakları doğanın gerçek bir harikasıdır: bu sıradışı özellik dünya üzerindeki en muhteşem sualtı habitatlarından birini yaratmıştır.


Milyonlarca yıllık kabuklar.

Kabuk yatakları başka bir yerde ortaya çıkmış olsaydı büyük olasılıkla doğanın sadece başka bir ucubesi olmuştu, ama Tanganyika gölü gezegendeki en muhteşem balık ailelerinden birinin bölgesidir: Cichlidler. Bu balıklar yeni durumlara uyum sağlamak için olağanüstü bir yetenek göstermektedir ve bu durumlardan kâr elde etmek için bunu gerçekten çok hızlı bir şekilde yaparlar.


Neolamprologus callipterus nam-ı değer kabuk hırsızı erkeği kabuktan içeri giremeyecek kadar büyük olan tek kabukçuldur, erkekler giremezler ama bunun bir nedeni vardır erkekler güçlerini ve cüsselerini dişi içindeyken kabukları taşımak için kullanırlar.

Sıralı evrim tesadüfleri sayesinde iki düzine kadar Tanganyika cichlid türü hayatlarını minyatür bir şekilde 5 cm uzunluğundaki sadece küçücük balıkların girebildiği kabuklara bağlamışlardır.

Bazı türler kabukları sadece yavruyken kullanır ama diğerlerinin yaşamları için vazgeçilmez olma noktasındadır. Evrimsel cichlid minyatürleşme sürecinde yetişkin aşamasında yavru özelliklerini koruyarak, neoteni* adı verilen bir süreç ile gerçekten çok başarılı olmuşlardır. Büyük olasılıkla bugünkü gerçek kabukçul cichlidlerin ataları yalnızca korunak arayan yavrular olarak kabuklara girmeye başlamışlar ve doğal seleksiyon bu yeni habitattan faydalanmalarını sağlayana kadar bu şekilde yaşamlarına devam etmişlerdir. (Neoteni*: Larva evresindeyken eşeysel olgunluğa ulaşabilme)


Neolamprologus meeli yavruları ilk kez dış dünyaya görünüyorlar.

Kabukçul dünyası içinde her türün yaşamı belirli bir şekilde gelişmiştir. Büyük koloniler halinde yaşayan sosyal türler, çiftler halinde veya tek başına sadece yoğun yataklar üzerinde yaşanyan türler, tek dikey kabukta yalnız yaşayan çukur kazan türler, yatay kabukta yaşayan diğerleri; kabuk içinde yumurtlarlar, diğer şeyleri kabuğun dış yüzeyinde yaparlar.


Neolamprologus brevis tek bir kabukta erkek (üstte) ve dişinin (aşağıda) birlikte yaşadığı tek türdür. Boyut farkı spiral kabuk içine sığacak şekilde gelişmiş olabilir.

Afrika’nın en derin ve en eski gölünde ki yaşayan mezarlıkta bir çeşit büyülü bir nano ekosistem gözler önüne serilmektedir.


Hayat kendini dönüştürür.

Çeviren: Sergen Tuncer

Yazan: Angel M. Fitor

Kaynak: http://seaframes.wordpress.com

Paylaş