Cyphotilapia frontosa

543

by: e-AquariumThai

Reference : African Diving Ltd.

Date: February 2, 2004

Gerçek “Blue Zaire”lere hobicilikte çok az rastlanir. Daha az ya da daha çok mavi olan frontoza türleriyle hem gölün güneyinin tamaminda karsilasilir, hem Congo, hem Tanzanya hem de Zambia’da. Bunlardan bazilari Congo’nun Frontoza “Blue Zaire”leri olarak piyasada bulunur.

Cyphotilapia frontosa “Blue Zaire – Moba”

Bati Zambia ve Güney Kongo yerlesiminin bati kiyi çizgisi boyunca Cyphotilapia Frontosa Blue Zaire görülür. Ancak baliklarin yüzgeçlerinde, baslarinda ve sirtlarinda güçlü menekse rengindeki koyu mavi yoktur. Üstelik güneydeki türün vücudundaki siyah ve sedef rengi bölgelerin birbirinden ayrildigi noktalar hakiki Blue Zaire’lerinki kadar belirgin degildir. Cyphotilapia Frontosa’nin gerçek mavi ve menekse rengi olanlari kendilerini Kapampa’nin güneyindeki, Mtoto ve Lusiba arasindaki Congolese sahilinin derin sularinda evlerinde gibi hissederler.

Hakiki Blue zaire gerçektende Tanganika gölünde kesfedilmis en ihtisamli ve güzel chiclid türüdür fakat bunun yaninda, kit ve derinlerde yasadigi için toplamasi/ yakalamasi en zor baliktir. Bu nedenlerden dolayi, bu baligi toplamak ekonomik ve pratik olarak hayata geçirilemez; bunun için Blue Zaire hem az toplanir ve ihraç edilir.

ARASTIRMA

Geçtigimiz birkaç yil boyunca gerçek Blue Zaire’ye olan talep artti. Dünyanin her yerindeki hobiciler ve isin ticaretini yapanlar saticilar bu ele geçirilmesi zor türün erisilebilirligini arastiriyorlar.

Asyadan Amerikaya Iskandinavya’dan, Güney Afrika’ya, Avusturalya’dan, Barbodosa, bu baliga ilgi dünya çapinda ve Tanganika gölündeki hiçbir baligina olmadigi kadar büyük. Conogo’da diger baliklari toplama sirasinda, African Dalis Ltd. son bes yildir, diger baliklari toplarken, en iyi mavi renkli Blue Zairelerin nerelerde yasadigini, birkaç özel alanin disinda baska nerelerden toplamanin mümkün olabilecegini bulmak için de arastirma yapiyor. Güney Congo’daki Moliro bölgesinden, kuzeydeki Capo Tembwe’ye kadar gezildi.

Afrika’daki arkadaslarimiz, Blue Zaire’ye 1990da ilk kesfeden Fransiz balik sirketi, bizi bu baligin kuzeydeki Moba, güneydeki Kapampa civarinda oldugu konusunda bilgilendirdi. 1995’te bu kayalik sahil seridinin derinliklerinin, gölün koyu menekse mavi renkli ve kusaklari en belirgin olan en güzel Frontoza türlerinin limani oldugu dogrulanmis oldu.

TALEP, SORU

Son birkaç yilda yaptigimiz arastirmalari da baz alarak, gerçek Blue Zaireler için Kapampa’nin kuzeyine konsantre olduk.Kapampa’nin kuzey bölgesi Mtoto köyüne kadar olan sahil seridi boyunca çesitli yerlesim bölgeleri arastirildi. Kampapa’nin en kuzeyinde en canli maviye sahip frontozalarin oldugunu kaydettik.

Moba yakinlarinda en güzel ve en yogun reklere sahip Cyphotilapia Frontoza popülasyonunu bulduk. Bu güzel popülasyonun kuyrugunda, sirtinda ve basi menekse renginde bir koyu mavidir. Menekse rengi mavisi nadir olarak büyük erkeklerde yogunlasir. Yavrular güçlü renkleri ve bütün vucutlarini saran sasirtici parlakliktaki menekse renklerinden dolayi çok güzeldirler. Gölün derinlerinde devriye gezen bu Cyphotilapia Frontosa türü, Chichlidlerin gerçek krali olacak kadar güzeldir.

ILK KARSILASMA

Tanganika sahilin hemen iç tarafi isyan eden güçler tarafindan kontrol ediliyordu. Kiyidan birkaç yüz metre içerdeyiz. Sabahin erken saatleri. Günes batida Tanzanya topraklarinin üzerinde henüz yeni yükseliyor. Titrek isiklar içindeki göl güzel ve sakindi; ve bir aynaya benziyordu.

Gölün yüzündeki sadece birkaç küçük alan zayif dalgalar tarafindan dalgalandiriliyor, bir yamali yorgan yaratiliyor. Bu kocaman gölün üzerindeki sessizlik ve sakinlik karsi konulmaz bir biçimde insani ele geçiriyor. Tanganika bir iç-okyanus. Gölün pek çok uzak noktasina ulasilmamistir ve dünyanin turizme açilmamis, bozulmamis kalan son dogal ortamlarindan biridir.

Suyun derinligi 1000 metreden fazla. 50 metre altimizda güzel Cyphotilapia Frontosa türlerinin çok sevdigi dogal ortamlari kayalikli bölge basliyor. Suyun yüzeyinden ayriliyor, yavasça dibe dogru ilerliyoruz. Dalis kiyafetlerimizin içine islemis cizirtili sesler çikartan hava disari dogru çikiyor.

30 metre derinlikte hala dibi göremiyoruz, sadece asagida sonsuz ve uzayip giden koyu bir çizgi gözüküyor. Suyun yüzeyine kadar olan görüntü de daginik ancak yine de bir aydinlik görünüyor. Kulaklarda uguldama ve basinç altinda dalisa devam ettik. Derinlik ölçer 42 metreyi gösteriyordu. Yavas yava kayaliklarin zayif görüntüleri belirmeye basladi.

48 metreden sonra dipteki kayaliklar daha da yakinlasmaya basladi. Hersey açik sekiç görülebiliyordu. Gizli sualti dünyasi altimizda uzaniyordu. Her yerde büyük kaya ve taslar vardi. Kayaliklarin arasinda kalan bazi küçük alanlarda güzel beyaz kumlar gözüküyordu. Gözümüzün görebildigi en uzak noktaya kadar, her yer kayalarla kapliydi. Muhtesem, büyüleyici bir görüntü. Biz bilinmeyen bu dünyada ziyaretçiydik.

Aniden ilk Frontozalarimizi gördük. Küçük 3-4 yavrudan olusan bir grup. Dünyamiza hos geldiniz demek için son derece dikkatli davranarak bizim yanimiza dogru geldiler. Renk ayrimlari çok belirgin ve renkleri çok güzeldi. Siyah kusaklar mavi sedef renginde parlayan gövdelerinden çok belirgin duruyordu. Bütün baliklarda menekse rengi parlaklik görülüyordu ve bu onlarin güzelliklerini daha da arttiriyordu. Sirt yüzgeci aksam gibi karanlik sularda Tanzanite gibi parliyordu.

YAKALAMA UGRASI

Geçtigimiz yil bes ay boyunca, araliktan nisanin sonuna kadar African Diving takimi Moba açiklarinda, bu mavi krali yakalamak için çok derin sularda günlerce çalisti. Bu türün pek çogu çok derinde, 50 metreden daha derinlerde yasar. Küçük göl sardalyalarini ve küçük karidesleri yem olarak kullandik. Bu kokuyu duyan Frontozalarin derinlerden çikiyor ve böylece dalgiçlarin onlari yakalamasi daha kolay oluyor. Baliklar birer birer yakalaniyor ve daha sona dipte olusturulan bir kafese koyuluyor. Kafes balik toplama isi bitene kadar aylarca orada kaliyor. Baliklar her gün taze sardalya, karides veya balik yemi ile besleniyor.

Daha sonra dalis ekibi baska bir uygun bölgeye dogru hareket eder ve onlar için her sey en basindan baslar. Baliklar elli metreden 3 metreye kadar çikartilir. En son basinç alani 3 metredir. Bes aylik çalismanin sonucu sadece birkaç yüz tane balik. Bunlar birkaç ay sonra ya yavrulayacaklar ya da yeni dünyalarina nefesleri yetmeyecek….

MUHTESEM BALIK

Blue Zaire türünün karakteristik özelligi, yüzgeçlerindeki, basindaki ve sirtindaki koyu menekse mavisi, bantlarla sedef rengi vücudu arasindaki keskin renk ayrimi ve gözleriyle basinin üzerindeki bölge arasinda bulunan koyu renk üçgen biçimidir. Gerçekten muhtesem baliklardir. Blue zaire 40-50 metre derinliklerde bulunur fakat bu tür daha güvenli oldugu için 80-100 metrede de bulunabilir. Baliklarin dogal yasam ortamlarinin derinlerde olmasi ve Congo’daki yönetim/politik belirsizlikler dolayisiyla bu baliklari büyük miktarlarda toplamak mümkün olmamakta.

Diger bir Cyphotilapia Frontosa türü “Blue Mpimbwe”dir, Tanzania’nin tam karsi sahil seridinde bulunur. Bule zaire ile aralarindaki en belirgin fark, renklerinin parlaktigidir. Blue Zairenin mavisi koyu ve menekse renklidir fakat baslari ve yüzgeçleri gibi bütün vucutlari mavidir. Mavi de Blue Zaire’den farkli olarak metalik bir parlaklik veren cobalt mavisidir. Bantlari daha az belirgindir. Buna karsilik Blue Zaire’nin bantlari her zaman belirgin, keskindir.

Zarif, güzel ve muhtesem Tanganika’nin parlak derin sularindaki Blue Zaire’yi Blue Zaire yapan özellikler… ve bu efsanenin yillarca yasayacagi kesin.

Reference : African Diving Ltd.

Çeviren: Selim Polat

Paylaş